WITKIEWICZ Stanisław Ignacy (WITKACY)

 

STANISŁAW IGNACY WITKIEWICZ - NOTA BIOGRAFICZNA

STANISŁAW IGNACY WITKIEWICZ (WITKACY) urodził się w 1885 roku, zmarł w 1939 r. Syn Stanisława Witkiewicza. Od najmłodszych lat interesował się sztuką w roku 1901 roku jego dwa pejzaże zostały eksponowane na "Wystawie obrazów i rzeźb" w Zakopanem. W 1903 roku zdał eksternistycznie maturę we Lwowie. Poznał wówczas m.in. Leona Chwistka, Tadeusza Langiera, Bronisława Malinowskiego.

W 1904 roku artysta podróżował po Europie, odwiedził m.in. Włochy, Niemcy. W 1905 roku rozpoczął studia na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w pracowniach Jana Stanisławskiego i Józefa Mehoffera. W 1911 roku powstaje jego pierwsza: "622 przypadki Bunga, czyli Demoniczna kobieta". Na powstanie której niewątpliwie miał wpływ burzliwy związek z Ireną Solską. W latach 1911-1912 artysta został poddany psychoanalizie po zakończeniu której po raz pierwszy podpisał się Witkacy. Tragiczna śmierć Jadwigi Janczewskiej narzeczonej była powodem depresji artysty. Od przygnębienia miała odpędzić go wyprawa na Nową Gwineę wspólnie z Bronisławem Malinowskim. Jednak wybuch wojny spowodował, że Witkacy wrócił do Europy. W 1915 roku po kursie oficerskim w Petersburgu został wysłany na front. W lipcu 1916 roku został ranny w bitwie koło wsi Witoneż, nie powrócił już na front. Do Zakopanego wrócił dopiero w 1918 roku.


Po powrocie do kraju przyjęto go do Grupy Formistów. Jego prace pojawiły się wówczas na wystawach Grupy w krakowskim Towarzystwie Sztuk Pięknych oraz z Warszawie, Poznaniu, Zakopanem. Praca teoretyczna zaowocowała wówczas licznymi publikacjami pt. "Nowe formy w malarstwie i wynikające stąd nieporozumienia", "Szkice estetyczne" i "Teatr. Wstęp do teorii Czystej Formy w teatrze". W 1923 roku ożenił się z Jadwigą z Unrugów (wnuczką Juliusza Kossaka). Niestety wspólne życie w pensjonacie prowadzonym przez mamę Witkacego nie układało się najlepiej. Jadwiga wyjechała wówczas do Warszawy a związek małżeński w późniejszym czasie miał kształt przyjaźni. Zachowane listy Witkacego do żony liczą ok. 1300 pozycji.


W 1925 roku artysta zakłada jednoosobową firmę portretową "S. I. Witkiewicz". Malarz stworzył regulamin, który dokładnie regulował kontakty z klientami. Przez kilka lat malarz wykonał kilka tysięcy portretów. Należy wspomnieć, że nie każda prośba o portret została przyjęta. Artysta miał wówczas w zwyczaju mówić, że nie widzi powodu.

"W rzeczywistości Firma Portretowa stanowiła system drobiazgowo przemyślany, oparty na stopniowaniu wzrostu czynników formalnych w realistycznych modelu wyjściowym. Powtarzał właściwie i to nawet podobnymi symbolami zapisu liter i cyfr schemat ogólny stopniujący jakości formalne dzieła sztuki i ich skomplikowane kombinacje. Mamy więc szereg siedmiu zasadniczych typów oznaczonych literami: "A", "B", "B+d", "C", "D", "E" i osobny typ dziecinny "B+E". Typ "A" jest najbardziej realistyczny, w ujęciu , typ "B" równie obiektywny, ale nieco bardziej charakterystyczny, typ "B" równie obiektywny, ale nieco bardziej charakterystyczny, typ "B+d" odznaczał się spotęgowaniem charakteru aż do karykaturalności w portretach męskich i demonizmem w kobiecych. Typ "C" to "W granicy kompozycja abstrakcyjna, czyli tzw. , wykonany pod działaniem alkoholu i narkotyków, wyłączony z zamówień i tym samym nie objęty cennikiem. Typ "D"  naśladuje efekty narkotyczne, typ "E", łącznie z kombinacjami, daje interpretację psychologiczną według intuicji autora; mino odmienności drogi artystycznego procesu może dać wynik podobny do typów "A"i "B"."
(Irena Jakimowicz, Witkacy Malarz, Warszawa 1985, s. 64)

W latach 20. artysta wydał powieść "Pożegnanie z Jesieni" oraz "Nienasycenie". W latach 1931-32 napisał ostatnią powieść "Jedyne wyjście", która została wydana dopiero w latach 60. Za dokonania literackie został nagrodzony Złotym Wawrzynem Polskiej Akademii Literatury. W latach 30. artysta poświęcił się filozofii. Powstały wówczas traktaty mi.n. "Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcie istnienia" (1935).

Niedostęne prace artysty:

Portret Zofii Chrobak (1932)

                                
        W 1925 roku Stanisław Ignacy Witkiewicz założył jednoosobową Firmę Portretową "S. I. Witkiewicz". W ciągu czternastu lat wykonał kilka tysięcy portretów. Jego klientami były znane postaci ze świata sztuki, literatury i muzyki. Firma portretowa działała według specyficznych warunków ustalonych w regulaminie. Artysta wyróżnił w nim siedem typów portretów, które dowolnie ze sobą łączył. Warto zaznaczyć, że artysta nie zawsze przyjmował zlecenie mówiąc, że nie widzi powodów wykonania portretu. Artysta tworząc prezentowany portret widział bardzo jasno powód wykonania dzieła. Stworzony w 1932 roku pastel artysta zaliczył do typu B+E. Grupa ta jest szczególna gdyż była zarezerwowana dla dzieci oraz dla osób, które były dla artysty wyjątkowo atrakcyjne.

Sportretowana kobieta o dużych zielonych oczach oraz ciemnych ściśle upiętych włosach to Zofia Chrobak, mieszkanka Zakopanego. Kobieta ma owalną twarz, na której rysuje się wysokie czoło oraz wąskie usta, które układają się w lekki uśmiech. Jej oczy w kształcie migdałów, bacznie patrzą w stronę widza. Z jej postaci bije niezwykły spokój i harmonia. Te same rysy twarzy można dostrzec na archiwalnej fotografii na której możemy zobaczyć sportretowaną przez Witkacego Panią Zofię. Siedząca pomiędzy dwiema dziewczynkami kobieta posiada te same cechy, które uchwycił artysta w portrecie. Widoczny jest tutaj charakterystyczny owal twarzy, lekki uśmiech i tajemnicze spojrzenie. Praca Witkacego charakteryzuje się cechami znamiennymi dla dzieł tego artysty. Mocny kontur został połączony z cienko położonymi pastelami. Twarz postaci potraktowana została niezwykle szczegółowo, natomiast reszta kompozycji jest szkicowa. Beżowy kolor papieru, tak często wykorzystywany przez tego artystę, idealnie podkreśla ciepły odcień skóry. Warto również wspomnieć o niezbędnym elemencie w pracach Witkacego, czyli opisie stanu artysty podczas tworzenia dzieła.

Witkacy chętnie dzielił się informacją, pod wpływem czego był kiedy tworzył lub od czego stronił w danej chwili. W prawym dolnym rogu znajduje się skrót "NTT5m" który oznacza, że artysta nie zażywał żadnych środków odurzających 5 miesięcy, natomiast "NP 60, 61, 63" jest określeniem ilości dni w których nie palił. Praca jest oprawiona w starą oryginalną ramę.

(Agnieszka Stefańczyk - historyk sztuki)

Aktualnie nie posiadamy prac tego artysty

Jeżeli chcą Państwo sprzedać jego prace prosimy o kontakt